Saturday, 25 May 2013

"Turning Point..."

                आपल आयुष्य बदलेल अस काही तरी आपल्या आयुष्यात नेहेमीच घडत असत. मग ते चांगल्या पद्धतीने बदलत ,नाहीतर वाईट पद्धतीने. पण यातली एखादीच गोष्ट आपल्या स्मरणात आयुष्यभर राहते. माझ्या मते असले Turning Point प्रत्येकाच्याच आयुष्यात येत असावेत. कधी आणि कसा हा Turning Point आपल्या आयुष्यात येतो ते आपल्याला पण समजत नाही. 
               मी माझ्या आयुष्यातल्या Turning Point चा विचार करते तेव्हा मला माझा अकरावी - बारावीचा कॉलेजचा काळच आठवतो.दहावीच्या निकाला नंतर मी आमच्या गावातील वाणिज्य शाखेसाठी प्रसिद्ध असलेल्या कॉलेज मध्ये अकरावी(वाणिज्य)ला  प्रवेश घेतला त्यावेळा या नवीन कॉलेजबद्दल मनात थोडी भीतीच होती. कॉलेज कस असेल, शिक्षक कसे असतील, त्यांची शिकवण्याची पद्धत, तिथल्या विद्यार्थ्यांमध्ये आपल्याला जुळवून घेता येईल कि नाही. वगैरे वगैरे . आता हि भीती या साठी वाटत होती मला कारण कि मी दहावी पर्यंत ज्या शाळेत होते,तिथे माझी तुकडी होती क आणि मी होते ढ !भाषा विषय आवडायचे पण गणित भूमिती खूपच अवघड वाटायचं.तिथल्या शिक्षकांची शिकवण्याची पद्धत अवघड होती. ( ते मला मुळीच समजायचं नाही) त्यांनी शिकवलेलं सार डोक्यावरून जायचं त्यामुळे मी कधी अभ्यासाच्या बाबतीत सिरिअस झाल्याच मला आठवत नाही.  त्यामुळे दहावी सहामाहीत मी गणितात नापास झाले. झाल.  मम्मीने मला धारेवर धरल. माझी अभ्यासाची पद्धत बदललि. मानेवर जू ठेऊन अभ्यास करवून घेतला आणि मी झाले प्रथम श्रेणीत दहावी पास. पुढे त्याच शाळेत अकरावीसाठी प्रवेश न घेता नवीन चांगल्या महाविद्यालयात प्रवेश घ्यायचं ठरलं.
                                         या नवीन कॉलेजविषयी मला भीती वाटण साहजिकच होत. कॉलेज सुरु झाल त्या पहिल्या दिवशीच शिक्षकांनी शिकवायला सुरुवात केली होती. माझ्या  सवयी प्रमाणे मी कॉलेजची पुस्तक  सुट्टीतच वाचून काढली होती. त्यामुळे शिक्षकांनी विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तर मला अगदी लगेच सांगता आली होती तेंव्हा. सुरुवात तिथूनच झाली आणि बहुतेक, कारण तेंव्हा दिलेल्या उत्तरांमुळे शिक्षकांच्या नजरेत माझ्यासाठी एक वेगळी जागा झाली होती. ( ती पुढे अजूनही टिकून आहे हे सांगायलाच नको )
              खर म्हणजे एन्झोकेम कॉलेजच अस आहे कि तिथल्या प्रत्येक विद्यार्थ्याला ते आपल दुसर घरच वाटत. तस हे कॉलेज फार मोठ नाही. पण मुलांसाठी वाचनालय, संगणक वर्ग वगैरे सारख्या सुविधा आहेत. आणि याही पेक्षा सगळ्यात महत्वाच म्हणजे तिथले शिक्षक. मला आठवत नाही कि आमचे शिक्षक आम्हाला कधी रागावले असतील. त्यांनी आम्हाला नेहेमीच त्यांच्या मुलांसारखच वागवल. इथल्या शिक्षकांचं एक वैशिष्ट्य अस कि ते नेहेमीच विद्यार्थ्यांकडून शिकत गेले. आणि यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये मिसळण सोपं  झालय त्यांच्यासाठी. आणि त्यांच्या या वागण्यामुळेच आम्हालाही ते नेहेमी आमच्यातलेच वाटत आले. या सर्व शिक्षकांबद्दल आमच्या मनात आदर होता पण भीती कधीच नव्हती. कॉलेजच्या ग्राउंडवर विद्यार्थी गप्पा मारत असले म्हणजे हे शिक्षक सुद्धा आमच्यात सामील व्हायचे. 
                  आयुष्याबद्दल, भविष्याबद्दल विचार करायलाही इथेच शिकले मी. मला चांगल आठवतय कि आमच्या Accountच्या सरांनी आम्हाला एक स्वप्न दाखवल होत. ते नेहेमी म्हणायचे कि ''तुम्ही आयुष्यात खूप मोठे व्हाल,मोठ्या पदावर जाल तेंव्हा तुम्हाला पुन्हा या कॉलेज मध्ये यायचय दुसऱ्या  विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करायला. आम्ही आज ज्या स्टेजवर उभ राहून तुम्हाला शिकवतो, तिथे उभ राहून बोलायचय.''
ते अस बोलायचे तेंव्हा तर ते चित्र डोळ्यांसमोर उभ राहायचं आमच्या. माझ्या मते हि मी पाहिलेली पहिलीच शाळा असेल जिथे पुस्तकी ज्ञाना शिवाय इतर व्यावहारिक ज्ञान देण्यावरसुद्धा भर दिला जातो.
               या कॉलेजमध्ये येण्या आधी मी पुढे काय करायचं ह्या बद्दल माझ्या मनात विचार सुद्धा आला नव्हता. पण आता जर कोणी मला विचारल कि पुढे काय करायचय तर माझ्याकडे या प्रश्नच उत्तर आहे.
मला माझ्या करिअरची फिल्ड ठरवता आली ती आमच्या कॉलेजच्या Magzine मध्ये छापून आलेल्या माझ्या एका लेखामुळे. तो लेख छापून आला त्यावेळा ठरवून टाकल ( किंवा मग अस म्हणा कि मला तस ठरवता आल)आपल्याला  ह्याच फिल्ड मध्ये करिअर करायचं.( Journalism)
              खरतर या दोनच वर्षांत या कॉलेजमध्ये घडलेल्या कितीतरी गोष्टींनी माझा आयुष्याकडे पाहण्याचा दृष्टी कोण बदलला. या कॉलेज बद्दल जितक सांगाव तितक थोडच वाटतय. त्यामुळे थांबते आता. 
             तुमच्या आयुष्यात आलाय का असा Turning Point ज्याने तुमच आयुष्य बदलल?



                  

Thursday, 23 May 2013

''कार्टूनच्या जगात हरवलेली पिढी ………. ''

            ही आजकालची  पिढीना सारखा विचार करायला भाग पाडते मला. कधी त्यांच्या शिक्षणात झालेल्या बदलांमुळे तर कधी अजून कशा  मुळे . आज सुद्धा असच झाल. सकाळी वृत्तपत्र वाचताना  मुलांच्या टि. व्ही. पाहण्याच्या वाढत्या प्रमाणाची बातमी वाचली आणि मग ठरवलच आज माझ्या छोट्या भावासोबत टि. व्ही. बघायचा . म्हणजे समजेल तरी हि मुल  एवढ काय पाहतात त्या टि. व्हि. वर . पण तुम्हाला सांगते अगदी अर्ध्या तासातच मला अस वाटल कि मी तो टि. व्ही. तरी फोडावा नाहीतर या कार्टूनच्या channle बद्दल तक्रार तरी दाखल करावी.  
              तुमच्या घरी कोणी लहान मुल आहे का?  असेल तर त्यांच्या सुट्ट्या सुरु झाल्या असतील न? नाही म्हणजे मला विचारायचय कि तुमच्या घरात पण आमच्या घरातलच चित्र आहे का ? कार्टून , व्हिडीओ गेम्स. (वैताग नुसता !). तुम्हाला सांगते  ना मी आताच्या या मुलांना सुट्टी लागली म्हणजे आई - बाबांना वैतागच वाटतो. आणि का नाही वाटणार म्हणा ! अहो, हि मुल  त्या टि.व्ही. पुढून हलायलाच तयार  होत नाहीत. जेवण करताना सुद्धा अर्ध लक्ष त्या टि. व्ही. मधेच असत त्याचं. ( आपण काय खातोय या कडे सुद्धा लक्ष देत नाहीत ते. जेवण पोटात ठुसायचं  काम करतात तेवढ ). 
           म्हंटल आज पाहूच माझा छोटा भाऊ एवढ काय पाहतो त्या टि.व्हि. वर ! ( सारखा त्या डबड्याला चिकटून असतो !) अरे , तुम्हाला सांगते मी, असली घाणेरडी कार्टून असतात ना ती कि विचारूच नका . मला वाटल होत आपण पाहायचो लहानपणी  तशी असतील Tom & Jerry सारखी . पण कसल काय .  अहो, काही काही कार्टून तर मोठ्यांनी पण पाहू नयेत असलेच आहेत त्या पोगो आणि कार्टून नेटवर्क वरचे ! ( ओगि अएन्ड कोक्रोच). त्या डोरेमोन  मध्ये तर त्या एवढ्याश्या पोराची चक्क गर्लफ्रेंड पण आहे! बेन टेन मधले चेहेरे तर इतके विचित्र आहेत कि लहान मुलच काय मोठे पण  घाबरून झोपेतून उठतील. 
            आणि विशेष काय तर  मुलांना हि कार्टून फारच प्रिय आहेत. ( खर म्हणजे त्यांना या कार्टूनच व्यसनच लागलय ). त्यांच्या विरुध्द काही बोलल म्हणजे माझा भाऊ तर खूपच चिडतो.……  आपल्या सुट्ट्या काय सॉलिड असायच्या नाही  का? सुट्ट्या सुरु झाल्या म्हणजे आपला पाय कधी घरात टिकायचाच नाही . आणि घरात असलो तरी भावंडांशी बैठे खेळ खेळायचो.  सागर गोट्या , काचापाणी, बिट्या , आट्या  - पाट्या, लगोऱ्या, डब्बा express, आणि मुलींची भातुकली तर इतकी रंगायची कि विचारूच नका ! आणि एवढे खेळ खेळूनही पुढच्या वर्षाचा अभ्यास असायचा तोही पूर्ण करायचो आपण . 
          आताच्या या मुलांना तर ह्या खेळांची नाव सुद्धा माहित नाही. त्यांच्या सुट्टीच जग फक्त टि.व्हि. आणि कॉम्प्यूटर पुरतच मर्यादित झालाय. आपण टि. व्ही. बघायचो नाही अस नाही म्हणत मी . पण त्याला सुद्धा मर्यादा होत्याच कि! आपण पाहायचो ते कार्टून अगदी नेहेमी स्मरणात राहील असच असायचं . मोगली , सिम्बा , स्पायडर मन यांचे गाणे सुद्धा आईकायला किती छान वाटायचे . 
           आता बरेच आई - बाबा नोकरी करतात म्हणून मग मुलांना कुठल्या - कुठल्या शिबिरांना पाठवतात. त्यामुळे मुलांना सुट्टीत मामाच्या गावी जायची किंवा अजून कुठल्या गावी जायची मज्जासुद्धा नाही अनुभवता येत. 
           गम्मत अशी कि माझ्या भावाला आणि त्याच्या मित्रांना मी ह्या गोष्टी सांगितल्या तर ते काय म्हणतात माहितीय ? म्हणे '' तुमची जनरेशन वेगळी होती, आमची जनरेशन वेगळी.  त्यामुळे  थोडा तरी बदल व्हायला हवा ना !'' ( म्हणजे आम्ही दिवसभर त्या टि.व्हि.लाच चिकटून बसणार! )
           दुसर अस कि हे मुल परीक्षेत नेहेमी पहिले असतात . पण परीक्षा संपल्यावर त्यांना काही विचारल तर त्यांना सांगता नाही येत. या उलट चित्रपटांचे गाणे किंवा एखाद्या कार्टून बद्दल विचारल तर लगेच उत्तर देतात !  म्हणजे त्यांच्या अर्थाने त्यांना जी प्रगती वाटतेय ती खरतर अधोगतीच म्हणायला नको का? 
           आता या अधोगतीतून या मुलांना बाहेर कस काढायचं हा प्रश्न बऱ्याच आई - बाबांना  पडताना दिसतो. कारण काय आहे कि मुलांना जर टि.व्हि. पाहू नकोस अस रागावल तर ते खूप चिडचिड करतात. बाहेर खेळायला तर हकलावच लागत त्यांना. या तंत्रज्ञानामुळे निसर्गापासून सुद्धा खूप लांब गेलेल्या या मुलाचं भविष्य काय असेल ते सांगता येन कठीण झालय. पण ते अंधारात नसेल अशीच आशा आपण करू शकतो.



Sunday, 12 May 2013

"झोप..."

            माझ्या मते असे खूप कमी लोक असतील या पृथ्वीतलावर ज्यांना झोप प्रिय नसेल आणि असे झोप प्रिय नसलेले टिटवीच्या कुळातले लोक सोडले तर मग बाकी सगळे कुंभकर्णाच्या कुळातलेच म्हणावे लागतील . ( निदान  माझ्या पाहण्यातले तरी ) .
             झोप म्हंटल कि हा जसा आपल्या सगळ्यांचा Weak Point बनतो आणि अशातच दुपारची झोप  (वामकुक्षी ) जरा जास्तच प्रिय असते आपल्याला . हा, आता हि वामकुक्षी अगदी रोजच नाही घेता  येत आपल्याला . पण ऑफिस मध्ये बसून रविवारची वाट पाहत या वामकुक्षीच प्लानिंग बरेच जण करतात . मग एकदाचा रविवार आल्यावर विचारूच नका . सकाळी तर बारा वाजे पर्यंत झोपतातच पण दुपारच्या स्पेशल मेनूच जेवण झाल्यावर पुन्हा वामकुक्षी असतेच. पण गंमत म्हणजे अशा वामकुक्षीच्या वेळी कोणी ना कोणी येउन झोपेच खोबर नक्कीच करत. कोणाचा तरी फोन तरी येतो . नाहीतर दारावर सेल्समन येउन बेल तरी वाजवतो किंवा मग औचित पाहुणे तरी येतात . मग अशा वेळी चरफडत मनात अशा  लोकांना शिव्या घालण्याशिवाय आपण काहीच करू शकत नाही .
            काय एक एक तर्हा असतात लोकांच्या झोपायच्या ! एक किस्सा आठवतो . माझी बहिण आजीकडे राहाते. तिलाही झोप अगदीच प्रिय आहे  आणि गंमत अशी कि ती एकदा झोपली म्हणजे तिला उठवायला ढोल ताशेच वाजवावे लागतात. असच एकदा आजीकडचे सगळे बाहेर गेले होते  आणि बहिण एकटीच घरी होती . हि दुपारी झोपून गेली आणि संध्याकाळी घरचे सगळे बाहेरून आल्यावर दर वाजवताच आहेत , तरी हि उठायलाच तयार नाही . बर खिडकीतून उठवण्याचा प्रश्नच नाही. आजीच घर दुसऱ्या मजल्यावर होत तेव्हा. मग शेवटी शेजाऱ्यांच्या घरातून आजीच्या गच्चीवर जाऊन तिथून एक पाण्याची नळी खिडकीतून आत सोडली आणि बहिणीच्या अंगावर पाणी टाकून तिला उठवल  होत ( ती अजूनही तितकीच गाढ झोपते हे सांगायलाच नको ).
              तुम्हाला तुमचे झोपेचे काही गमतीशीर अनुभव आठवतात का ? असच झोपेच एक उदाहरण द्यायचं म्हंटल म्हणजे सगळ्यांनी आपला अभ्यासाचा काळ आठवावा. अभ्यास करताना पुस्तक हातात घेतल म्हणजे कुठून का होईना झोप येतेच डोळ्यांवर. आणि परीक्षेच्या वेळी तर विचारूच नका! परीक्षा असल्यावर आपण सकाळी साडेचार पाचलाच अभ्यासाला उठतो . पण थोड्यावेळातच पुस्तक हातात घेऊन डुलक्या घ्यायला सुरुवात  होते.पण आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे एखादी छान कथा किंवा कादंबरी वाचताना ती पूर्ण केल्याशिवाय मुळीच झोप येत नाही ( मला.).
             आता मला खर सांगा मित्र - मैत्रिणींनो तुमच्या पैकी किती जण कॉलेजमध्ये एखाद्या बोरिंग लेक्चरला शेवटच्या बाकावर जाऊन बसतात आणि झोप काढतात किंवा काढायचे ? ऑफिसमध्ये जर एखादी बोरिंग मिटिंग चालू असेल तर तेव्हा सुद्धा आपल्याला झोप आल्याशिवाय राहत नाही , बरोबर ना ?
              असा झोपेचा विषय निघाला म्हणजे मला लहानपणापासून नेहेमीच अस वाटायचं कि सुट्ट्या ह्या उन्हाळ्या ऐवजी हिवाळ्यात असाव्यात. कारण काय कि माझी शाळा सकाळी सात वाजता असायची आणि मग हिवाळ्यात माऊ गोधडीतून  बाहेर निघायचा  मला भारी कंटाळा यायचा ( खर तर रागच यायचा ).
              या झोपेच मला एका बाबतीत नेहेमीच नवल वाटत कि एक दिवस जर तुम्ही एका विशिष्ट वेळी झोपलात तर दुसऱ्या दिवशी त्याच वेळी तुम्हाला झोप आलीच म्हणून समजा !थोडक्यात काय तर बाकी कुठल्याही गोष्टीची सवय व्हायला वेळ लागतो . तस झोपेच्या बाबतीत होत नाही. आणि झोपेच नाव काढल्यावर सुद्धा लगेच झोप येते किंवा झोपावस वाटत. (निदान मला तरी )
              आता झोपेवरच हे भाष्य मी जरा आटोपतच घेते. कारण झोपेबद्दल इतक बोलल्यामुळे मलाच झोप यायला लागलीय . 
                                     ..................................................…………………

                 माझा हा लेख माझ्या सगळ्या झोपाळू मित्र - मैत्रीणीना .



Saturday, 11 May 2013

'' माझी क्रोश्याची ABCD....''

   आपण सगळेच आयुष्यात एकदातरी ABCD शिकत असतो. बरोबर ना?मला वाटत कि प्रत्येकच गोष्टीची  ABCD हि असतेच. म्हणजे कुठल्याही गोष्टीचा पाया हो!
     आजची माझी हि ABCD क्रोश्याच्या विनकामाची आहे. म्हणजे काय आहे कि सध्या सुट्ट्या सुरु आहेत . मग काय करायचं  हा खूप मोठ्ठा प्रश्न दत्त म्हणून समोर उभा असतो . म्हणून म्हंटल कि काहीतरी हटके करूयात.
      आईच्या मागे लागून क्रोश्याची ABCD शिकून घेतली . मग काय विचारता , आता तर क्रोश्याची प्रत्येक गोष्ट बनून पहायचा सपाटाच लावलाय मी . आणि तस पाहिलं तर क्रोश्याची ABCD आली म्हणजे पुढच्या गोष्टी आपोआपच सुचत जातात . (अस मला वाटत .)
        या काही मी बनवलेल्या छोट्या पर्स चे नमुने इथे देत आहे . या पर्स मी अगदी एका दिवसात एक अशा बनवल्या आहेत . तुम्हालाही ह्या नमुन्यांवरून नवीन नवीन कल्पना नक्की सुचतील. तुम्ही बनवून पहा. आणि मलाही तुमची कल्पना नक्की सांगा . ……






Friday, 10 May 2013

'' तुम्हाला आता कस वाटतंय ?''

            नाशिकच्या चिखलीकरांच संपत्ती प्रकरण चांगलच गाजलंय  सध्या . आता हे एवढ सगळ झालय म्हंटल्यावर मिडियावाले त्याच्या घरी गेले नाहीत म्हणजेच नवल.… चिखलीकरांच्या आई - वडिलांना काय प्रश्न विचारावा या मिडियावाल्यांनी? '' तुम्हाला आता कस वाटतंय ?''  
             आता हा प्रश्न  हास्यास्पद आहे …..... आता तुम्ही सांगा काय वाटणार आहे त्या चिखलीकरांच्या आई - वडिलांना ( आनंदाने पेढे वाटतील का ते! ). हे मिडियावाले कुठे आणि कोणत्या क्षणी  कोणाला '' तुम्हाला आता कस वाटतंय ?'' विचारतील काही सांगता नाही येत .
               अहो, शेतकऱ्याने  आत्महत्या केली तर हे त्याच्या बायकोला जाऊन विचारतात कि '' तुम्हाला आता कस वाटतंय?'' आता ज्या बाईच्या नवऱ्याने आत्महत्या केलीय तिला आनंद तर होणार नाही !
              असे प्रश्न या मिडियावाल्यांनाच सुचतात बर का फक्त.. परीक्षेत यश मिळवलेल्यांना पण सगळ्यात आधी '' तुला आता कस वाटतंय ?'' हाच  प्रश्न विचारतात आणि मग बाकीच्या चौकश्या करतात .
            तुम्हाला आठवत असेल कि काही दिवसांपूर्वी मुंबईत  इमारत कोसळून मोठी दुर्घटना झाली . तेव्हा हे मिडियावाले हॉस्पिटल मध्ये गेले आणि तिथे एका जखमीला ( ज्याचे हात - पाय आधीच मोडले होते!) हे जाऊन विचारताय कि ''तुम्हाला आता कस वाटतंय?''.   तीच गत बॉम्बस्पोटाच्या वेळीही बघायला मिळते.  आपले पोलिस जखमी अवस्थेतही लोकांच्या सुरक्षिततेची काळजी घेत असतात आणि हे मधेच जाऊन त्यांना विचारतात '' तुम्हाला आता कस वाटतंय ?''
           पत्रकारितेच शिक्षण घेतानाच असा प्रश्न विचारायचा हे शिकवतात कि काय कोण जाणे ! एखाद्या अभिनेत्याला पुरस्कार भेटला तरी '' तुम्हाला आता कस वाटतंय?" आणि पुरस्कार नाही भेटला तरी यांच आपल '' आता कस वाटतंय ?'' आता बिचाऱ्यांना वाईट वाटत असल तरी काय सांगतील. मग तोंड देखल काहीतरी बोलायचं म्हणून बोलतात.( मग काय करतील म्हणा!) दुसऱ्याच्या मनाचा विचारच करत नाहीत हे त्यामुळे '' तुम्हाला आता कस वाटतंयची?'' यांची लामणच संपत नाही.
                 मला तर वाटत कि या मिडियावाल्यांनाच  कोपच्यात घ्याव एक दिवस आणि मग त्यांनाच विचारावं "आता तुम्हाला कसं वाटतंय ?''


Tuesday, 16 April 2013

कापूस पिंजून ठेवलाय जसा …….

                 हि गोष्ट तशी आता फार जुनी झालीय. आता मी प्रथम वर्षाला आहे. आणि मी जी गोष्ट सांगणार आहे ती माझ्या अगदीच लहानपणीची आहे. तरी माझ्यासाठी खूप जवळची आहे .
                   माझा असा अनुभव आहे कि माणसाला माणस जशी जवळची वाटतात ना तितकेच प्राणी पक्षी सुद्धा जवळचे वाटतात. आणि अशा वेळी ते प्राणी पक्षी पाळण साहजिक असत. माझ म्हणाल तर मला माणसांपेक्षा प्राणी पक्षीच जास्त जवळचे  वाटतात.
                   या सगळ्याची सुरुवात मी ३-४ वर्षांची असताना झाली बहुतेक. झाल अस कि पप्पांचा एक मित्र सशे पाळायचा तेव्हा. तो त्याच काय करायचा हे मला नाही माहित. पण पप्पांनी त्याच्याकडून एक अगदीच छोटस सश्याच पिल्लू आणल होत आम्हा दोघी बहिणींसाठी.
                      तुम्हाला सांगते मित्र मैत्रिणींनो ते पिल्लू इतक छोटस होत कि पप्पांच्या तळ हातावर अगदीच सहज मावायचं . खरच सांगायचं तर त्याला पहिल्यांदा पाहिल्यावर मी आणि माझी बहिण खूप घाबरलो होतो बर का !
             आता हे पिल्लू आणल म्हणजे ते आमच्या घराचाच एक सदस्य बनणार हे नक्की होत . पण आमच्या या नवीन सदस्याला हात लावायला सुद्धा घाबरायचे मी ( तो चावेल अशी भीती वाटायची). पण तुम्हाला सांगते त्याच ते कापसासारख रूप पाहूनच मी त्याच्या जवळ जाण्याची हिम्मत केली आणि काय गंमत अगदी दोन तीन दिवसांतच माझी आणि त्याची गट्टी जमली !
            या आमच्या गोंडस पिल्लाच नाव आम्ही ''ससुली'' ठेवल . या आमच्या ससुलीचे जितके किस्से सांगेल मी तितके कमीच म्हणायचे . माझ्या आयुष्यातले लहानपणीचे सगळ्यात चांगले क्षण मी या ससुली सोबतच घालवलेत अस म्हंटल तर ते चुकीच नाही .
            ससूला आमच्या घरात रुळायला जास्त वेळ नाही लागला . काही दिवसांतच तो आमच्या सगळ्यात अगदी छान मिसळला. तस या शहाण्याचे नखरे सुद्धा काही कमी नव्हते बर का !  साधारण पणे  तो घास- गवत खाणार असच आपण गृहीत धरतो. पण याने घास खाण्याबरोबरच अजून भरपूर पदार्थ सुद्धा खाल्ले.(Chocolate,  बिस्कीट, जेम्स, कणिक , पोळी )
              ससुच्या खाण्याचे एक एक किस्से खूप विचित्र आणि गमतीचे होते. मम्मी पोळ्या करायला किचन मध्ये गेली म्हणजे या पठ्ठ्याला ते कस समजायचं कोणास ठाऊक पण हा मम्मीच्या आधी किचन मध्ये जाऊन पोहोचायचा आणि मग मम्मी त्याला कणकेचा तुकडा देत नाही तोपर्यंत तिच्या पायात घुटमळायचा तो. असच पप्पांच्या बाबतीत सुद्धा करायचा तो. आपण कस लहान असताना पप्पांना म्हणायचो ते बाहेरून आल्यावर कि 'पप्पा मला काय खाऊ आणला?' तसच हा लबाड पप्पा येण्याची वेळ झाली म्हणजे दारात जाऊन बसायचा आणि पप्पा आल्यावर जोपर्यंत ते त्याला काही खाऊ ( जेम्स, बिस्कीट)देत नाही तोपर्यंत त्यांना घरात नाही येऊ द्यायचा . तो खाऊ त्याच्या पुढे टाकण्या  इतका सुद्धा दमधीर नसायचा त्याला. पप्पांच्या अंगावर उड्या मारून मारून बेजार व्हायचा तो . आम्ही जेवायला बसल्यावर सुद्धा तीच गत ह्याची. पहिले याला जेवायला द्यायचं आणि मग तो आमच्या सगळ्यांच्या मधेच बसून जेवणार (एकट्याने तर तो कधीच नाही जेवला).
                असच आम्ही सगळे जर पलंगावर बसलेले असलो तर याने कधीच खाली थांबू नये. उड्या  मारून धडपडत तोसुद्धा वर येऊन बसणारच. आता तुम्ही म्हणाल कि ससा पाळला म्हणजे घरात घाणच घाण  होत असणार ……… तर तस काहीच नाहीय . कारण या ससुला आम्ही एक जागा ठरवून दिली होती. त्याने तिथेच जाऊन घाण करायची हे त्याला शिकवायला आम्हाला जास्त वेळ नाही लागला . ( तसा तो जात्याच हुशार होता) दुसर सांगायचं म्हणजे आम्ही त्याला त्याचे कान पकडून कधीच नाही उचलल. लहान बाळाला जस उचलतो आपण तसच उचलून घ्यायचो आम्ही त्याला .
                ससूची अजून एक गोष्ट सांगायची म्हणजे त्याला घरातली माणस  बरोबर ओळखता यायची आणि त्यांना तो कधीच चावायचा सुद्धा नाही . पण जर बाहेरच कोणी घरी आल तर या पठ्याने त्यांना बाहेरच्या बाहेरच त्यांच्यावर ओरडून, त्यांना चावायची भीती दाखवून पळवून लावाव.
              तस आम्ही त्याला खूप जपायचो. मांजर वगैरे तर घराच्या आसपास पण फिरकू नाही द्यायचो. पण एकदा चुकून  ससू घराच्या बाहेर राहिला रात्री. बर ते त्याच्या ओरडण्याने वेळीच लक्षात आल आमच्या आणि आम्ही सगळे बाहेर पळालो. नाहीतर मांजराने तिथेच संपवलं असत त्याला . पण त्यानंतर तो कधीच एकटा घराच्या बाहेर नाही पडला एवढ मात्र नक्की .
          माझ्या सोबत खेळायलाही याला खूप आवडायचं बर का ! त्याचा एक लाल रंगाचा बॉल होता,तो आपण त्याच्याकडे लोटायचा मग तो बॉल तो परत माझ्याकडे लोटत आणायचा . आणि जर मी निवांत बसलेली असेल तर हा येऊन माझ्या जवळ बसायचा आणि माझा हात पूर्ण चाटून काढायचा .
          ससुला एकट  सोडून आम्ही कधीच  गावाला नाही गेलो आणि तशी जाण्याची वेळ आलीच तर आम्ही सगळे दार खिडक्या व्यवस्थित बंद केली आहेत कि नाही हे पाहायला आर्ध्या रस्त्यातून परत यायचो . (नाहीतर मग त्यालाच सोबत न्यायचो. ) मी अगदी पाचवी - सहावीत जाईपर्यंत होता तो आमच्या घरी . या काळात बऱ्याच गोष्टी घडल्या . तो माझा भाऊ - मित्र सगळच होता.
            अस म्हणतात कि सश्याच आयुष्य कमीच असत . हाही असाच एकदा आजारी पडला . दवाखान्यात नेल तर ताप आला होता. घरी आणल्यावर मात्र त्याने लगेचच शेवटचा श्वास घेतला . त्यावेळा मी खूपच  एकटी पडले होते . आणि त्याच्या जाण्यामुळे तितकीच रडले सुद्धा होते . तो अजूनही बऱ्याचदा आठवतो मला. त्याचा तो मऊ स्पर्श आठवतो आणि मग मन पुन्हा आठवणींच्या गावी जात .
              त्यानंतर माझ हे प्राणी पक्षी प्रेम वाढत गेल. मी रोज झाडावरच्या कावळ्यांना सुद्धा पोळी खायला द्यायचे( आता कावले क्वचित दिसतात तो भाग वेगळा).   पुढे मग मागच्या वर्षी आम्ही एक आफ्रिकन पोपट सुद्धा पाळला होता . त्याच्या पोटावर छान लाल रंगाचा पट्टा होता . त्याच्या बद्दलही सांगेल तुम्हाला पुन्हा कधीतरी . तो जास्त दिवस नव्हता आमच्या सोबत.  पण तो सुद्धा असाच जीव लाऊन गेला आम्हाला .
             खर म्हणजे माझ अजूनही मन भरत नाही आणि मला अजून अजून प्राणी पक्षी हवे आहेत . आता मी लव बर्डस आणायचे म्हणून पप्पांच्या मागे लागलेय . ते कधी घरी येतील ते तर माहिती नाही मला पण मी पुढेही अशीच प्राणी पक्ष्यांसाठी वेडी राहील हि मात्र खात्री आहे .………
                  तुम्ही पाळलाय का कधी असा कुठला प्राणी? तुमच काय मत आहे या पाळीव प्राण्यांबद्दल ? तुम्हाला आवडतात का ते ?








Tuesday, 9 April 2013

माझे स्वयंपाकाचे कुटाणे !

                  बऱ्याच दिवसांपासून मी या विषयावर लिहायचा विचार करत होते . पण काही न काही करणा मुळे  ते जमत नव्हत . शेवटी आज या विषयावर लिहायचा योग आला . पण विषयाला हात घालण्या आधी जरा अर्पणपत्रिका का काय म्हणतात ती द्यावीशी वाटली म्हणून देतेय . तर मी हा लेख माझ्या मम्मीला अर्पण करतेय. कारण मी आज जे स्वयंपाकाचे कुटाणे शिकलेय ते तिच्या मुळेच. मम्मी पाककलेत निपुण आहे हे सांगायलाच नको.
                     खर म्हणजे आता स्वयंपाक करण हा सुद्धा शिक्षणाचा भाग बनलाय आणि मुल मुली दोघेही या क्षेत्रात यायला उत्सुक असल्याचे दिसून येते. आपल्याला नेहेमीच वाटत कि स्वयंपाकाच शिक्षण घ्यायचं म्हणजे Hotel Management करायला हव. पण मला अस मुळीच नाही वाटत , कारण माझ म्हणाल तर मी Hotel Management कराव अशी माझी मुळीच इच्छा नाही. पण हो, स्वयंपाकात निपुण होण्याची मात्र आहे. 
मी मुलगी आहे म्हणजे मला स्वयंपाक शिकण  गरजेच आहेच. त्यात काय नवीन ? अस तुम्ही नक्की म्हणाल. पण अस मुळीच नाही. कारण आता पूर्वीसारखी परिस्थिती राहिलेली नाही. पूर्वी  पंधरा सोळाव्या वर्षी पर्यंत मुलीना सगळा स्वयंपाक यायचा. पण आता जर तुम्हाला हौस असेल आणि काही नवीन पदार्थ बनवण्याची आवड असेल तरच तुमची पाऊल किचन कडे वळू शकतात . कारण आता मुलीना आपल शिक्षण आणि करिअर या गर्तेतून वेळच भेटत नाही त्यामुळे सुद्धा आणि आता पूर्वी सारख लग्न जमवताना मुलीला स्वयंपाक आलाच पाहिजे अशी आट  सुद्धा कमी झालीय. म्हणजे थोडक्यात काय तर बऱ्याच जणांना चमचमीत खाण्याची आवड तर असते पण बनवता मात्र काहीच येत नाही. याच जिवंत उदाहरण जर तुम्हाला हव असेल तर ते म्हणजे माझी बहिण . माझी बहिण  माझ्या पेक्षा १ वर्षाने मोठी आहे . तिलासुद्धा चमचमीत खायला भयंकर आवडत पण बनवता मात्र काहीच येत नाही आणि आवड्सुद्धा नाही त्यामुळे ती किचन कडे वळतच नाही . ( मला कधी कधी प्रश्न पडतो कि पुढे हीच कस होणार ?)
                      खर म्हणजे आपण आयुष्यात कधी ना कधी काही बनवण्यासाठी किचन मध्ये जातच असतो . कोणी स्वइच्छेने जात तर कोणी नाईलाजाने जात…… तुम्ही जर शिक्षणासाठी रूम घेऊन बाहेर राहत असाल तर स्वयंपाक करण्याचा अनुभव तुम्हाला नक्कीच आला असेल . बर्याचदा हे अनुभव मजेशीर असतात . माझ्यावर अजून तरी अस बाहेर राहण्याची वेळ आलेली नाही पण माझे स्वत:चे सुद्धा  काही अनुभव आहेत. काही मजेशीर तर काही खूप काही शिकवून जाणारे ……… 
                     माझी मम्मी माझ्या या स्वयंपाकाला बऱ्याचदा '' कुटाणे'' म्हणते म्हणून मग आजच्या लेखाला नावही तेच दिलय मी . 
                   मी बनवलेली पहिली वहिली डिश म्हणाल तर ती मला मुळीच आठवत नाही. खरतर मी स्वयंपाक करायला कधी सुरुवात केली तेच आठवत नाही. पण सातवी - आठवीत गेले तेव्हा मम्मी किचन मध्ये असली म्हणजे मी तिच्या मागे मागेच असायचे एवढ मात्र नक्की आठवत.  हे काय आहे ? त्याने काय होत ? मग हि भाजी अशीच का करायची ? कणिक भिजवताना मीठच का घालायचं ?एक ना अनेक प्रश्न असायचे माझे आणि त्या सर्वाना मम्मीची योग्य उत्तर सुद्धा मिळायची. मुळातच आई स्वयंपाकात, नवीन पदार्थ शिकण्यात खूप हौशी. त्यामुळे संडे स्पेशलचा आमचा मेनू काहीतरी नवीनच असतो नेहमी. खरतर मी स्वतः चायनीज फूडची शोकीन आहे. त्यामुळे म्यागी सारख्या नुडल्स मी सुरवातीला बनवायला शिकलें. नंतर हाक नुडल्स,फ्राईड  राइस यात हात अजमावला. त्यात इतकी तरबेज झालेय कि आता त्यातहि चीज, वाटाणे अस  काहीही घालून पाहण्याचे प्रयोग चालू आहेत (अर्थात स्वतःवर)
                   आईच्या नोकरीमुळे तिला बर्याचदा माझ्यासाठी काही बनवायला वेळ नसायचा . मी शाळेतून आले कि ती घरी नसायचीं. नेहमीच्या भाज्यांचा कंटाळा यायचा (त्याला तिचे ऑप्शन असे कि साखरांबा पोळी, लोणच पोळी खा किंवा पापाडचा खुडा पोळी खा मी कितवीत तर आठवीत, नववीत)मग मीच मला हव ते बनवायचे. Gas  वर सांभाळून काम करून (हि  आईची सूचना). याच काळात माझ स्वयंपाकाच प्याशन वाढत गेल. 
                     नाश्त्याचे सगळे पदार्थ, पोळीचा चुरमा, कोरड्या भाज्या, फुलके असे बरेच प्रकार मी या काळात शिकले. पण अजूनही बऱ्याच गोष्टी शिकायच्या बाकी आहेत ( अजूनही मला घडीच्या पोळ्या आणि ओल्या भाज्या जमत नाहीत बर का )!
                    आपल्या पैकी बऱ्याच जणांना काही भाज्या खाण्याचा कंटाळा नक्कीच असतो. मग त्यात काही हटके का करू नये?जस बघा जर तुम्ही नॉन - व्हेज खात असाल तर मग तुम्ही कुठल्याही कोरड्या भाजीत अंडे टाकून परतल्यावर ती भाजी पोळीसोबत खाऊ शकतात.  उदा. जर घरात भेंडीची कोरडी भाजी बनवली असेल आणि तुम्हाला त्यात काहीतरी नवीन हव असेल तर ती भाजी कढईत एका अंड्यासोबत परतून घ्या. ( अर्थातच हा प्रयोग मी स्वत: करून पहिला आहे. ) 
                    काही महिन्यापूर्वीचा एक अनुभव अजूनही स्मरणात आहे .मुंबई साईडला कच्या केळ्या ची भाजी तशी नेहेमीच केली जाते . आपल्याकडे म्हणजे नाशिक औरंगाबाद साईडला फार क्वचित हि भाजी माहिती असते . मी मुंबईला आज्जी कडे गेले होते तेव्हा हि भाजी खाल्ली होती. ( पण तिने ती कशी केली हे मात्र माहित नव्हत ) घरी परत आल्यावर हट्टाने मम्मीला कच्ची केळी आणायला सांगितली आणि माहिती  नसताना आपण उपवासाला बटाट्याची भाजी करतो तशी भाजी केली. अर्थातच ती भाजी आज्जी सारखी नव्हती तरी एक वेगळी छान भाजी शिकण्याचा तो अनुभव मस्त होता ……
                  असच काही दिवसांपूर्वी पराठे बनवताना पण झाल होत . रोजच्या भाजी पोळीचा कंटाळा आला होता म्हणून मग पराठे बनवायचे अस ठरवल . आपण पराठे पुरणाच्या पोळीसारखे सारण  भरून बनवतो हे मला माहित होत. म्हणून मग पहिले पराठ्याच पीठ भिजवून घेतल आणि बटाटे वाफवायला म्हणून बटाटे आणायला टोपलीकडे  वळले तर बटाटे संपलेले होते . आता काय ? हा प्रश्न दत्त म्हणून समोर उभा राहिला . मग थोड डोक चालवलं  आणि वाटाणे, कोथिंबीर, मिरची , आल , मीठ आणि जिरे पावडर अस मिक्सर मध्ये वाटून घेतल आणि ते मग त्या कणकेत टाकून पुन्हा कणिक एकजीव केली ( म्हणजे ते सारण भरायचा ताण  नको) आणि त्याचे पराठे लाटून ते फुलक्यासारखे भाजून घेतले म्हणजे तेल पण कमी लागते.  घरातल्या सगळ्यांनाच ते फार आवडले आणि मला एक नवीन रेसिपी शिकता आली . 
                  आपण अजून असे बर्याच भाज्यांचे पराठे बनवू शकतो बर का ! म्हणजे ते पुरण भरण्या एवजी त्या मिश्रणातच पीठ भिजवायचं ( बटाटे, कोबी , मुळा  अश्या भाज्या बारीक वाटून घ्यायच्या आणि मग त्यात पीठ भिजवायचे ) जरा काही हटके हव असेल तर तुमची एखादी रेसिपी बनवू शकता तुम्ही अशीच . 
                    अंड्याची चटणी  करताना त्यात थोडी भाजीची शेव घालायची. ते सुद्धा छान लागत . इडली फ्राय किंवा अंडा फ्राय सुद्धा माहिती असेल बऱ्याच जणांना. चिकन थोड्या तेलात आणि भरपूर साऱ्या लसुन आणि मिरचीच्या तुकड्यासोबत वरती शिजवल्यावर त्याची सुद्धा वेगळी चव लागते. 
                    असे तुमचे सुद्धा इनोव्हेशन असतील ना ? आणि तुम्ही जर पदार्थ बिघडेल या भीतीने अजूनही काहीच केल नसेल तर करून बघा. भरपूर नवीन गोष्टी शिकता येतील तुम्हाला …………